تب های شایع

تب ویروسی :تب ویروسی دو روز طول کشیده و ممکن است حتی تا یک هفته ادامه داشته و در زمان کودکی بسیار شایع می باشد .این تب ممکن است با سرفه یا لرز همراه بوده و همچنین در صورت قرمزی پوست با سرخک یا سرخجه اشتباه شوند .
گاهی ممکن است زخمهایی در دهان وجود داشته باشد .سر درد و درد کل بدن از جمله شکایات شایع با تب هستند .آنچه که ضروری است ، پایین آوردن تب با داروهای تب بر و پاشویه می باشد .در صورتی که تب کاهش نیافت و استفراغ وسر درد مداوم وجود داشت ،بایستی به پزشک مراجعه نمود.آنتی بیوتیک در درمان تب های ویروسی مفید نبوده و دادن آن بدون تجویز پزشک در زمان تب ،کاری اشتباه می باشد .آنتی بیوتیک ها را همیشه بایستی تحت توصیه پزشکی به کودک داد . مالاریا :این بیماری به وسیله ی گزش پشه های خاصی که آنوفل نام دارند ، ایجاد می شود .انگل مالاریا به هنگام گزش فرد آلوده از خون وی به بدن پشه منتقل می شود .در عرض چند روز در بدن پشه قسمتی از تکامل خود را طی کرده و پس از آن ، هنگامی که پشه فرد سالمی را نیش بزند ،این انگل را وارد بدن وی کرده و او را مبتلا می کند. تب مالاریایی هر چند روز یکبار ایجاد می شود ولی هر روز نیز ممکن است ایجاد گردد .دراین بیماری سر درد ،درد کل بدن و لرز وجود دارد . گاهی علایم شبیه آنفلوآنزا ممکن است در فرد به وجود آید .
پس از یک دوره لرز ،شخص عرق کرده و سپس تب قطع می شود .این دوره خاص هر روز یا روز در میان تکرار می شود .برخی از انواع مالاریا طی دوره های حمله موجب تشنج از دست دادن هوشیاری و حتی مرگ می شوند .
جلوگیری از گزش پشه ها مهمترین راه پیشگیری از بیماری است .گزش پشه ها معمولاً به هنگام خواب افراد می باشد بنابراین بایستی نقاط قابل گزش پوست را پوشاند بایستی پنجره توری داشته و یا از پشه بند استفاده نمود . استفاده از حشره کش ها نیز راه مفید دیگری می باشد .
پشه ها در آب های راکد تخم گذاری می کنند و حتی ممکن است در محل حاوی آب دستگاه کولر نیز این کار را انجام دهند .بنابراین هفته ای یکبار بایستی منبع آب کولر خالی شده و تمیز گردد .
در صورت مشاهده علایم ،سریعاً بایستی به پزشک مراجعه نمود .خوشبختانه این بیماری ،سریعاً به درمان ،پاسخ می دهد .
حصبه :این بیماری یکی از علل تب در تابستان بوده که ناشی از وضعیت نامناسب بهداشتی است و مخصوصاً به وسیله ی نوشیدن آب آلوده یا خوردن غذاهای آلوده به میکروب بیماری تیفویید حاصل می گردد .خریدن مواد خوراکی در تابستان از فروشنده های دوره گرد بستنی های غیر بهداشتی و ...ازعلل ایجاد بیماری هستند .
ممکن است فروشندگان دوره گرد مواد غذایی و خودشان از منابع این میکروب باشند که به معنی این است در حال حاضر میکروب را از مدفوع ،به علت سابقه بیماری قبلی دفع می کند ولی علامتی از بیماری را ندارند .اگر این فرد دستهایش را به خوبی نشوید ،می تواند میکروب ها را وارد مواد غذایی که به آن ها دست می زند ،بنماید.دربسیاری از کشورها ،همه ی افرادی که با مواد غذایی سر و کار دارند را مورد آزمایشهای مختلف قرار داده تا از سلامت آن ها اطمینان حاصل شود.درصورت هرگونه تب طول کشیده بیشتر از 4 تا 5 روز بایستی به حصبه شک کرد .
دراین بیماری ،کودک تب متوسط تا بالایی دارد.برخی کودکان بسیار بی حال شده و اشتهای شان را از دست می دهند،اما عده ای دیگر با وجود بیماری ،نسبتاً حال خوبی دارند در این وضعیت ممکن است درد شکم و مدفوع شل وجود داشته باشد.پس از مراجعه به پزشک،وی آزمایش کشت خون و چند آزمایش دیگر را انجام داده و سپس دارو ،تجویز می کند.این عقیده که طی بیماری حصبه ،نبایستی غذاهای سفت مانند برنج به کودک داد ،اشتباه است .کودک می تواند غذاهای معمولی خانه را در صورت میل داشتن ،بخورد او می تواند هرگونه میوه فصلی را مصرف کرده وهیچ محدودیتی از نظرمصرف میوه وجود ندارد.برخی والدین درصورت بروز این بیماری ،تا چند هفته به کودک خود فقط شیر و آب میوه می دهند که کار بسیار اشتباهی می باشد.تغذیه مناسب در بیماری ها ،همانند سلامتی ،عامل مهمی بوده و در کنار آن می توان از شیر و میوه های مختلف نیز استفاده کرد .
یک هفته پس از قطع تب و یا کمی دیرتر به محض احساس بهبودی و سرحالی کودک می تواند به مدرسه برود .
رژیم غذایی هنگام وجود تب :اغلب مادران فکر می کنند که نبایستی به کودک در هنگام تب ،غذا بدهند.همه ی غذاهای جامد را محدود نموده و از دادن غلات پرهیز می کنند .
آن ها ،گوشت ،ماهی یا تخم مرغ را خطرناک می دانند و تنها چیزی که به بچه می دهند ،شیر و آب و میوه می باشد.ممکن است گاهی برنج را به صورت کته به او بدهند .
در صورتی که اشتهای کودک ناچیز باشد که اغلب در طی بیماری ها این گونه است ، بایستی به طور مکرر، با مقادیر کم از شیر ، غذاهای نیمه جامد مثل پوره سیب زمینی ، برنج نرم ، تخم مرغ و میوه های مختلف و تغذیه شوند . در این حال نبایستی کودک را از خوردن چیزی منع کرد ،بلکه بایستی او را تشویق کرد تا هرچیزی که دوست دارد بخورد مگر اینکه پزشک ماده ی غذایی خاصی را ممنوع کرده باشد .
در طی دوره ی تب نیازهای انرژی بدن افزایش یافته است در صورتی که کودک ،حال جویدن ندارد و بایستی غذاهای نرم را برای او فراهم کرد .
در هنگام تب ،بایستی مایعات و آب کافی را برای جبران کم آبی حاصله از تب بالا و تب های طول کشیده ،به کودک داد .
ثبت درجه حرارت :درجه حرارت بدن کودک سالم روی 37 درجه سانتی گراد ،ثابت نمی باشد .این درجه حرارت در زمانهای مختلف ،تغییراتی دارد ، مثلاً در هنگام خواب ،فعالیت ، بازی کردن و ...همچنین تفاوت های زیادی بین کودکان مختلف وجود دارد .درجه حرارت کودک بایستی پس از حداقل یک ساعت خواب و استراحت گرفته شود .
چه تفاوتی بین درجه حرارت های ثبت شده از دهان ،زیربغل یا مقعد وجود دارد ؟
درجه حرارت ثبت شده از مقعد ،بالاتر از درجه حرارت ثبت شده از دهان می باشد .
درجه حرارت پوست بدن نیز وابسته به درجه حرارت اتاق و خشک و مرطوب بودن پوست می باشد .
گاهی کودک اجازه نمی دهد که درجه حرارت او را اندازه بگیریم و بی قراری و گریه می کند.دراین صورت بادست زدن و لمس و علایم موجود می توان به تب دار بودن و مریضی او پی برد .
بهترین راه اندازه گیری درجه حرارت روش مقعدی نمی باشد .ترمومتر(وسیله ی اندازه گیری درجه حرارت )را چند بار تکان داده و با استفاده از کمی وازلین یا کرم آن را حدود 2 تا 3 سانتیمتر وارد مقعد نمایید .وضعیت قرارگیری بچه بایستی خوابیده به شکم باشد .پس از یک دقیقه ،آن را بیرون کشیده با تکه پنبه ای تمیز نموده و درجه ی آن را می خوانیم .کودکان 2 تا 3 ساله دوست ندارند که از این روش ،برای شان استفاده شود و می توان ترمومتر را بین دو پا یا زیر بغل گذاشت .برای کودکان 4 یا 5 سال به بالا ، اندازه گیری دهانی ،مناسب تر است .
پایین آوردن تب :کودک در هنگام وجود تب ممکن است بسیار بی قرار بوده و از سر درد و درد کل بدن شاکی باشد .
استفاده از یک تب بر می تواند مفید واقع شود .آسپرین در کودکان توصیه نمی شود .دادن دارو ممکن است 3 تا 4 بار در روز لازم باشد .تب برهای بی ضرر و معروف مثل استامینوفن در دسترس همگان بوده و به صورت قرص و شربت موجود است .کودک را بایستی خنک نگه داشت و لباس های اضافه را از تن او در آورد .استفاده از پاشویه روش بسیار خوبی می باشد.می توان با اسفنج خیس تمام بدن را مالش داد . برخی مادران تنها پارچه ی خیسی را روی پیشانی یا سر گذاشته و انتظار دارند که تب او پایین بیاید .هرقسمت از بدن را بایستی کمپرس آب سرد کرده و سپس محل را خشک نمود .این عمل را باید تا درجه حرارت 38 درجه سانتیگراد ادامه داد .آب مورد استفاده در اسفنج کشیدن بدن ،نبایستی خیلی سرد باشد زیرا ممکن است باعث لرز و ناراحتی کودک شود .پس از اسفنج کشیدن بدن ،باید لباس خشک بر تن او کرد .

مشکلات دیگر

حساسیت :بسیاری از کودکان به موادی که ظاهراً برای هیچ کس مشکلی به وجود نمی آورند حساسیت دارند.این مواد شامل گرده های گیاهی ، کپک ها ، رنگ مو ،پارچه های با الیاف مصنوعی ،داروهای خاص و حتی اجزای معمولی غذا مثل گندم ، شیر ، بادام ، شکلات ، ماهی ، تخم مرغ و ... می باشند.
حساسیت داشتن تظاهرات مختلفی دارد .شایع ترین حالت این است که کودک آبریزش دایمی از بینی داشته و به طور مکرر دچار سرماخوردگی می شود . تب یونجه نوع دیگری از حساسیت می باشد که در آن ،کودک ناگهان شروع به عطسه کردن نموده و بینی و چشم او آبریزش خواهند داشت .
حساسیت های پوستی شامل تغییررنگ پوست و کهیر می باشد که در روی پوست مناطق قرمز برجسته ای و با خارش فراوان ،به وجود می آیند .نیش زنبور درکودکان دچار حساسیت ،موجب واکنش های خطرناکی می شود . اگزما نیز یک اختلال پوستی حساسیتی می باشد .حساسیت راه های هوایی ریه ها نیز وجود دارند که موجب ایجاد برونشیت و آسم می گردند .وضعیت های حساسیتی معمولاً در خانواده ،ارثی هستند .
پزشک به شما کمک خواهد کرد تا این حالت را شناخته و درمان نمایید.هیچ درمان جادویی برای حساسیت وجود ندارد ،بنابراین بایستی صبر و متانت داشته و به کودک نیز کمک کنید تا این گونه باشد.اکثریت اطفال ،این حساسیت را از دست خواهند داد و سرفه و سرماخوردگی نیز با رشد کودک ،کمتر خواهد شد .بسیار مشکل است که ماده حساسیت زای خاص را پیدا کرد و سپس از آن اجتناب ورزید .
کودکانی که تب یونجه یا آسم دارند بایستی از بالش و تشک ابری استفاده کنند . بهتر است که دراتاق کودک فرش وجود نداشته باشد.چون موجب ایجاد غبار کمتری خواهد شد.از اسباب بازی ها و عروسک های پشمالو بایستی اجتناب ورزید .گاهی حیوانات خانگی مثل سگ و گربه عامل عطسه و خس خس سینه هستند که بایستی آن ها را از خانه دور کرد .
کم خونی :کم خونی وضعیتی است که میزان ماده ی رنگی خون کم می باشد. در این حال ،کودک رنگ پریده بوده و سریعاً پس از فعالیت مختصر خسته می شود.بی قرار و تحریک پذیر است .ناخن ها ،زبان ،لبها و مخاط چشم ،کم رنگ تر هستند.کودک ،ممکن است در هنگام فعالیت ،دچار تنگی نفس گردد .
کم خونی ممکن است به علت کمبود آهن ،از دست دادن خون ،عفونت با کرم های قلاب دار،یا عدم ساخت خون توسط مغز استخوان و یا تخریب بیش از حد خون باشد لوسمی یا سرطان خون و همچنین هموگلوبین غیرطبیعی می تواند عامل کم خونی باشد.نوزادان نارس ،بیشتر دچار کم خونی می شوند زیرا ذخیره ی آهن بدن آن ها کم می باشد.آزمایش خون می تواند شدت و نوع کم خونی را مشخص نماید .
شایع ترین نوع کم خونی به علت فقر آهن می باشد.در این حال کودک غذاهای غنی از آهن را نظیر سبزیجات تازه ،گوشت ، جگر و تخم مرغ را مصرف نکرده است .شیر،حاوی آهن کافی برای کودک نبوده و کودکانی که پس از شش ماهگی ،غذای کمکی دریافت نمی کنند و فقط از شیر تغذیه می شوند دچار فقر آهن می گردند.توجه به رژیم غذایی و مصرف قطره های آهن ،موجب بهبود کم خونی درعرض چند هفته خواهد شد .
توصیه می شود برای جلوگیری از کم خونی از 3 تا 4 ماهگی به کودک قطره ی آهن بدهیم .
آپاندیسیت :آپاندیسیت به التهاب آپاندیس که زایده ای انگشت مانند در ابتدای روده ی بزرگ است می گویند.در این حالت ، کودک درد شکم داشته که ابتدا در قسمت وسط شکم بوده و بعداً به قسمت راست شکم محدود می شود .این وضعیت معمولاً با تب و استفراغ همراه است حساسیت در لمس وجود دارد . بایستی هرچه زودتر ، کودک را به بیمارستان یا پزشک رسانده و تا تعیین تشخیص ،از دادن هر گونه غذا ،آب ، دارو ، مسهل و حتی تنقیه خودداری نمایید .درصورت تشخیص آپاندیسیت ،عمل جراحی بایستی برای برداشتن قسمت ملتهب ،انجام گردد .
آستیگماتیسم :آستیگماتیسم نوعی اختلال در چشم ها می باشد که شامل ناهنجاری سطح منحنی قرنیه یا عدسی چشم است .این وضعیت منجر به دید تار می شود ،در بین بچه ها شایع بوده و خطرناک نمی باشد .به احتمال زیاد می تواند ارثی بوده و با عینک رفع می شود .
خونریزی :اغلب زخم ها تا چند دقیقه ،مقداری خونریزی خواهند داشت . خونریزی را می توان با فشار دادن روی زخم به وسیله ی یک دستمال یا باند تمیز متوقف کرد .
هنگامی که خونریزی بند آمد ،زخم بایستی پانسمان گردد .در صورتی که زخم بزرگ یا عمیق باشد،باید به پزشک مراجعه نمود تا در صورت نیاز بخیه شود .
دقت کنید در صورتی که خونریزی به مدت طولانی ادامه یافت و یا بر اثر ضربات خفیف کبودی زیر پوست به وجود آمد ،سریعاً به پزشک مراجعه نمایید.
پاهای کمانی شکل :همه ی کودکان پاهای تا حدی کمانی شکل داشته و ممکن است فکر کنید که این امر غیرطبیعی می باشد .هنگامی که کودک یاد می گیرد راه برود ،حالت کمانی پاها کمتر شده و به تدریج از بین می رود .به هرحال اگر این حالت کمانی از بین نرفت ،بایستی با پزشک مشورت نمایید .برخی خانواده ها به طور ارثی پاهای کمانی دارند و نبایستی نگران شد .
توجه کنید که کمانی شدن پاها ممکن است به علت کمبود کلسیم بوده و در صورت عدم درمان ،وضعیت پاها ممکن است بدتر شود .
سوختگی ها :سوختگی ها به وسیله ی آتش ،آب داغ ، مواد شیمیایی یا برق گرفتگی ایجاد شده و در صورتی که وسیع باشند ،می توانند خطرناک بوده و منجر به ایجاد آثار پوستی بد شکلی گردند.شوک و غش ، از عوارض شایع سوختگی هستند .اگر لباس های کودک آتش بگیرد او را سریعاً لای یک پتو بپیچانید و یا آب و شیر سرد را روی او بپاشید.سعی نکنید لباس های محل سوخته را در آورید و از گذاشتن پنبه ،مواد چرب و یا پمادهای مختلف پرهیز نمایید .دستهایتان را شسته و محل سوختگی را با پارچه ی نخی تمیز پوشانده و سریعاً کودک را به بیمارستان برسانید .
به تاول ها دست نزنید .تا می توانید به کودک مایعات بدهید زیرا مقادیر زیادی آب را از محل سوختگی از دست می دهد .
در صورت سوختگی با مواد شیمیایی تا می توانید محل را با آب پاکیزه شستشو داده و به پزشک مراجعه نمایید .برای سوختگی های ریز و کوچک محل را در آب سرد قرار دهید و یا روی آن یخ بگذارید و محل را به نرمی با دستمال یا باند تمیز بپوشانید .
فلج مغزی :این وضعیت ناشی از اختلال در تکامل مغز بوده و ممکن است نشانی از زایمان مشکل باشد ،به طوری که کودک پس از زایمان مدتی نفس نکشیده و یا گریه نکند همچنین به علت یرقان شدید پس از تولد ،عفونت هایی مثل مننژیت و یا ضربه ی مغزی به وجود می آید .علایم شامل سفتی پاها ، عدم توانایی در ایستادن یا نشستن در زمان معین ،عدم توانایی راست نگه داشتن اجسام و عدم توانایی راست نگه داشتن گردن می باشد .ممکن است حرکات نامنظم اندام ها و بدن وجود داشته درجه ی عقب ماندگی ذهنی متغیر است .یادگیری حرف زدن به علت حرکات نامنظم عضلات زبان ،بسیار محدود است .با توجه به شرایط و نوع فلج مغزی و همچنین شدت آن ،پزشک و مراکز درمانی راهنمایی های لازم را به والدین برای تربیت و بهبود وضعیت زندگی این اطفال خواهند داد .
انسداد راه تنفسی :بسیاری از کودکان ممکن است دچار این وضعیت شده باشند .این حالت ،به علت ورود شیر ،غذا و یا اشیاء مختلف نظیر دکمه ، مهره یا آجیل به درون لوله ی تنفسی ایجاد می شود .این حالت موجب سرفه کردن شده که واکنش طبیعی بدن در قبال خلاصی از آن می باشد .در صورتی سرفه ادامه یافت و جسم خارجی ،بیرون نیامد ، کودک را از پا آویزان کرده به پشت او بزنید .این عمل معمولاً باعث رفع اشکال می شود .درصورتی که این کار مؤثر واقع نشد ،سریعاً او را بیمارستان ببرید .همان طور که در مبحث حوادث گفته شد مواد خوراکی مثل ذرت بو داده ،آجیل و شکلات های ریز و همچنین اشیایی مثل دکمه مهر و ...را از دسترس کودک باید دور نگه داشت .
ادرار کدر :گاهی کودک ممکن است ادرار کدر داشته باشد .این امر به علت افزایش مواد معدنی به طور موقت در ادرار بوده و اهمیتی ندارد .گاهی یک مورچه ی بزرگ سیاه به کهنه ی خیس بچه یا توالت بچه نزدیک می شود و مادر را می ترساند که شاید در ادرار قند وجود داشته باشد ولی این عقیده اشتباه است و به نظر می رسد که مورچه ها از مواد معدنی درون ادرار خوششان می آید .در صورتی که کدورت ادرار بچه ادامه یافت و یا همراه با علایم دیگری باشد ،بایستی به پزشک مراجعه نمود .
کوررنگی :این وضعیت ، یک اختلال ناشایع می باشد که رنگهای قرمز و سبز در این حالت خاکستری به نظر می رسند .کور رنگی معمولاً یک اختلال ارثی می باشد .بنابراین در صورتی که پدر بزرگ مادری دچار این اختلال باشد مادر می تواند صفت را به کودک خود انتقال دهد ،بدون آنکه خودش دچار مشکل باشد .
این وضعیت تنها در مشاغلی که تشخیص رنگها ضروری است ،یک نقص به شمار می رود .

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٠٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/۳/۱٩