SIDS یا Sudden Infant Death Syndrome به مرگ ناگهانی کودکان در سال اول زندگی اطلاق می شود که علت آن تا به امروز مشخص نشده است. اما تحقیقات نشان داده اند که عواملی مانند آلودگی محیط زیست، عفونت و مشکلات ژنتیکی و ارثی، در بروز این سندرم مؤثر هستند.

گاهی اوقات در شرایطی خاص، مثل حالتی که نوزادی نارس در معرض عوامل مذکور قرار بگیرد، احتمال مرگ ناگهانی نوزاد بیشتر می شود.

بر طبق آمار گزارش شده، سندرم SIDS ، نوزادان را بیشتر در سن زیر 6 ماه، به خصوص بین 2 تا 4 ماهگی به کام مرگ می کشاند. گرچه علت این سندرم هنوز به طور کامل روشن نشده،  اما با رعایت بعضی نکات ایمنی می توان تا حد زیادی از بروز آن جلوگیری کرد.

توصیه های زیر برای کاهش عوامل خطرزا، به پدران و مادران تا حد زیادی کمک می کند:

- از خواباندن نوزاد روی شکم(به حالت دمر)، خودداری کرده و همواره او را به پشت(طاق باز) بخوابانید.

- برای خواباندن نوزاد، از تشک های طبی و استاندارد که سطح صاف و محکمی دارند، استفاده کنید.

- در صورتی که نوزاد را در کنار خود می خوابانید، فاصله خود را با او حفظ کرده تا در طول شب، از افتادن ناخودآگاه اعضای بدنتان روی او جلوگیری نمایید.

- وسایل نرم مثل اسباب بازی های شل، عروسک های پشم دار و پارچه ای و بالش های نرم و شل را که ممکن است روی بینی و دهان نوزاد بیفتند و جلوی تنفس او را بگیرند، از اطراف نوزاد دور نگه دارید.

- دقت کنید پستانکی که برای نوزاد استفاده می کنید،  تمیز و خشک باشد.

- از نگه داشتن نوزاد در صندلی اتومبیل، ساک حمل و یا گهواره، به مدت زیاد خودداری کنید.

بر اساس اعلامیه جدید مؤسسه ملی سلامتی و رشد کودکان(NICHD)، احتمال بروز "سندرم مرگ ناگهانی نوزاد"، در فصل زمستان افزایش می یابد. علت این است که هنگام سرما والدین برای گرم کردن نوزاد، از لباس های زیاد و پتوهای ضخیم استفاده کرده و اتاق نوزاد را بیش از حد گرم می کنند. در حالی که یکی از عوامل ایجاد کننده خطر سندرم  SIDS، گرمای بیش از حد محیط  اطراف نوزاد می باشد. بنابراین، والدین باید دقت نمایند که حتی در فصل زمستان، دمای اتاق کودک باید در حدی متعادل(حدود 26 درجه سانتیگراد) بوده که یک فرد بزرگسال نیز در آن دما احساس راحتی و آرامش نماید. همچنین پتوی نوزاد باید سبک و با ضخامتی کم باشد و پدر و مادرها باید مواظب باشند که پتو را فقط تا روی سینه نوزاد بالا بکشند و از افتادن آن روی بینی و دهان او جلوگیری کنند................سندرم مرگ ناگهانی کودک چیست؟

این سندرم یک از علل مرگ و میر کودکان یک ماهه تا یک ساله است و نکته نگران کننده این است که درمانی ندارد و بخوبی نمی توان با آن مقابله کرد چون یک بیماری یا ناخوشی نیست. این سندرم به نام مرگ گهواره نیز نامیده می شود و زمانی این تشخیص مطرح است که کودکی که کمتر از یک سال عمر دارد بطور ناگهانی می میرد و پس از تحقیقات کامل پزشکی و پزشکی قانونی و حتی اتوپسی، علتی برای مرگ یافت نمی شود. این سندرم حادثه ای تکان دهنده و بسیار غم انگیز برای خانواده محسوب می شود زیرا بدون هیچگونه علامت هشدار دهنده ای رخ می دهد.

شایعترین سن بروز آن بین 2 تا 4 ماهگی است و 90% موارد در کودکان کمتر از 6 ماهه رخ می دهد. در اکثر موارد هنگام خواب و اغلب در ساعت 10 شب و در طول ماههای سرد سال اتفاق می افتد.

البته شب هنگام تنها زمانی نیست که سندرم مرگ ناگهانی کودک بوقوع می پیوندد. اگر شما کودک خود را به مهد کودک یا شیرخوارگاه می سپارید باید به خاطر داشته باشید که حدود 20% از تمام موارد این سندرم در این گونه مراکز رخ می دهند. بنابراین باید مطمئن شوید که مسئول شیرخوارگاه کودک را به پشت بخواباند و از دستورالعملهای ارائه شده برای خوابی ایمن پیروی کند.
 
 


علت این سندرم تا کنون مشخص نشده است. محققان در طول سه دهه گذشته به حقایق زیادی در این رابطه دست یافته اند ولی هنوز به پاسخی قطعی برای این سوال نرسیده اند. بسیاری از کارشناسان معتقدند که این سندرم زمانی رخ می دهد که کودکی که دارای یک بیماری زمینه ای است (نظیر نقصی نامحسوس در مغز که موجب اختلال در تنظیم تنفس، دمای بدن و سیستم بیدار شدن کودک شود)، در دوره بحرانی از تکاملش بر روی شکم می خوابد و یا در محیطی قرار می گیرد که دارای هوائی بسیار گرم و آلوده از دود است. کارشناسان در حال حاضر مشغول مطالعه مغز، سیستم خودکار عصبی، مراقب از شیرخواران و محیط خواب آنها، عفونت و ایمنی و عوامل ژنتیک هستند تا پاسخ سوال خود را بیابند. 
 
 
 

علیرغم آنکه هنوز علت سندرم مرگ ناگهانی کودک بدرستی مشخص نشده تا کنون چند عامل خطرزا در این رابطه شناسایی شده اند. این عوامل عبارتند از:

* داشتن والدین یا پرستاری که سیگار می کشد
مطالعات نشان می دهند که با حضور هر فرد سیگاری در منزل احتمال سندرم مرگ ناگهانی کودک افزایش می یابد.

* خوابیدن بر روی شکم
تحقیقات نشان می دهد که احتمال بروز این سندرم در کودکانی که بجای خوابیدن بر پشت به روی شکم می خوابند 7/1 تا 9/13 برابر (بر حسب نوع مطالعه) بیشتر است. وقتی کودک بر روی شکم می خوابد احتمال افزایش درجه حرارت بدنش بالا می رود، وقفه در تنفس رخ می دهد و هوای بازدمی خودش را تنفس می کند و در نتیجه میزان دی اکسید کربن در خون بالا می رود. بعلاوه، مطالعات گوناگون نشان داده اند که اگر کودکی که عادت دارد به پشت بخوابد، به روی شکم خوابانیده شود احتمال بروز سندرم مرگ ناگهانی کودک به نحو چشمگیری افزایش می یابد. (بعضی از کارشناسان معتقدند که شیوع زیاد سندرم مرگ ناگهانی کودک در شیرخوارگاه ها و مهدکودک ها همین است).

* نارس بودن یا کم بودن وزن هنگام تولد
هر چه نوزاد زودتر به دنیا آید احتمال بروز سندرم مرگ ناگهانی کودک بیشتر است. هم چنین، هر چه وزن هنگام تولد کمتر باشد خطر بروز این سندرم بیشتر خواهد بود.

* افزایش درجه حرارت هنگام خواب
شواهد قوی در دست است که اگر درجه حرارت هنگام خواب خیلی بالا رود خطر بروز سندرم مرگ ناگهانی کودک افزایش می یابد. و افزایش درجه حرارت زمانی رخ می دهد که کودک در اتاق فوق العاده گرم قرار گیرد و یا تب داشته باشد.

* خوابیدن در بستر بسیار نرم
بسیاری از مطالعات ارتباط بین خوابیدن در بستر نرم و سندرم مرگ ناگهانی کودک را نشان داده اند. رختخواب های آبی، کیسه های شنی، کاناپه، لحاف های ضخیم و نرم، راحتی و سایر سطوح نرم برای خواباندن کودک نامناسب و خطرناک اند.

* اعتیاد مادر در دوران بارداری به سیگار یا مواد مخدر
مصرف سیگار در دوران بارداری تقریبا در تمام مطالعات بعنوان یک عامل خطرزا در بروز سندرم مرگ ناگهانی کودک نام برده شده است. شایان ذکر است که اعتیاد به سیگار یا مواد مخدر در طول دوران بارداری سلامت جنین را در معرض تهدید قرار می دهد.

* داشتن مادر جوانتر از 20 سال
احتمال بروز سندرم مرگ ناگهانی کودک در کودکانی که مادرشان کم سن بوده است بیشتر است. همچنین هرچه فواصل بین بارداری ها کمتر باشد احتمال بروز این سندرم بیشتر می شود.

* ابتلا به ناخوشی هائی که حیات کودک را مورد تهدید قرار میدهد
این امر به خصوص در مورد کودکانی که سابقه قطع تنفس و رنگ پریدگی ناگهانی، کبود شدن و یا وقفه تنفسی داشته و نیاز به احیا پیدا کرده اند، صادق است

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۸/٢٧