رنگ زرد نوزادان به علت تجمع رنگدانه‌های محلول در چربی (بیلی روبین) در پوست استکه در مقادیر بالا و در شرایط مختلف برای نوزاد سمی می‌باشد. زردی معمولا در۶۰ درصدنوزادانی که به موقع متولد شده‌اند و در۸۰ درصد نوزادان نارس طی هفته اول دیده می‌شود. زردی معمولا از سر و صورت شروع شده و با افزایش سطح بیلی روبین به سمت اندام‌ها انتشار می‌یابد. زردی چهره نشانه وجود ۵ میلی‌گرم و زردی تا اواسط شکم نشانه ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم و زردی اندام و کف دست و پا نشانه وجود ۲۰ میلی گرم بیلیروبین در دسی‌لیتر خون است.
علل شایع زردی در نوزادان عبارتند از:
● زردی فیزیولوژیک:
از روز ۲ و ۳ شروع شده و به حداکثر میزان خود می‌رسد و سپس بتدریجکاهش می‌یابد و در روز پنجم تا هفتم و پس از ۱۰ تا ۱۴ روز به حد طبیعی برمی‌گردد. تغذیه بلافاصله نوزاد سطح بیلی روبین را کاهش می‌دهد.
● عوامل مستعدکننده: دیابت مادر، نژاد، نارس بودن نوزاد، بعضی داروها، نوزاد مذکر، شیر مادر، تاخیر در دفع مدفوع نوزاد، سابقه زردی فیزیولوژیک در خواهر و برادر و کاهش وزن.
در موارد زیر،زردی ممکن است به علت بیماری زمینه‌ای باشد: زردی در ۲۴ تا ۳۶ ساعت اول، افزایشسریع بیلی روبین، گسترش زردی تا اواسط شکم، زردی طولانی‌مدت بیش از ۲ هفته و سایرموارد مثل سابقه فامیلی، رنگ پریدگی، بزرگی کبد و طحال، عدم موفقیت روش فتوتراپی درکاهش زردی، استفراغ، خواب آلودگی، تغذیه ضعیف، کاهش وزن شدید، مدفوع بی‌رنگ و ادرارپر رنگ.
● زردی ناشی از شیر مادر:
در دو نوع زودرس و دیررس وجود دارد. نوع زودرس قبل از روز هفتم شروع می‌شود و عوامل مستعد کننده نوزاد عبارتند از کاهش مصرف شیر مادر و خوراندن آب قند و درمان آن، شیردهی مکرر ( بیش از ۱۰ بار در ۲۴ ساعت ) ومنع مصرف آب و آب قند است. نوع دیررس بعد از هفته اول شروع می‌شود
.● درمان عمومی:
بر اساس شدت افزایش بیلی روبین از روش‌های زیر استفاده می‌شود: فتوتراپی، تعویض خون و تجویز دارو. در شرایطی که میزان بیلی روبین درحدی است کهنیاز به تعویض خون باشد نمی‌توان از فتوتراپی استفاده کرد.
● کرن ایکتروس:
بیلی روبین محلول در چربی برای دستگاه اعصاب مرکزی در حال رشد، سمی است و درسلول‌های مغز رسوب می‌کند و اگر مقدار بیلی روبین بیشتر از ۲۵ میلی‌گرم در دسی‌لیترشود باعث بروز بیماری کرن ایکتروس می‌گردد
و همراه با معلولیت حرکتی و ذهنی جبران ناپذیر تا آخر عمر می باشدزردی نوزادان .
 

افزایش بیلیروبین اعم از مستقیم یا ‌غیرمستقیم  در نوزاد

تشخیص
مشاهده بالینی زردی ، معمول ترین روش می باشد.

علائم خطر
تسریع در ارزیابی و درمان در صورت وجود هریک از علائم ذیل :
• سابقه فامیلی بیماری همولیتیک
•         استفراغ ، بیحالی ، تب
• کاهش قدرت مکیدن
• گریه high pitch
• ادرار تیره ، مدفوع روشن

ارزیابی : در موارد ذیل
o مقدار بیلیروبین بند ناف مساوی یا بیشتر از 4 میلیگرم درصد (درصورت شک به ناسازگاری Rh)
o شروع زردی در 24 ساعت اول زندگی
o زردی قابل رویت در نوزادان نارس
o مقدار بیلیروبین
• بیشتر از 8 میلیگرم درصد در 24 ساعت اول
• بیشتر از 10 میلیگرم درصد در 36 ساعت اول
• بیشتر از 12 میلیگرم درصد در 48 ساعت اول
• بیشتر از 16 میلیگرم درصد از روز سوم به بعد
o افزایش بیلیروبین بیشتر از 5 میلیگرم درصد در 24 ساعت
o افزایش بیلیروبین بیشتر از 5/. میلیگرم درصد در ساعت ، با 6 ساعت فاصله
o تداوم زردی نوزاد بعد از روز چهاردهم

آزمایشات
• (1)گروه خون و Rh مادر و نوزاد
• بیلیروبین ( مستقیم وغیرمستقیم )
• CBC, Retic
• آنزیم G6 PD
• کومبس مستقیم(احتمال ناسازگاریABO ، تکرار در صورت منفی بودن نوبت اول )

زردی طول کشیده
تداوم زردی بعد از 2 هفته درنوزادان ترم  و بعد از 3 هفته  در نوزادان نارس
ارزیابی از نظر
گروه خون و Rh مادر ونوزاد
بیلیروبین ( مستقیم و غیرمستقیم)
انجامCBC,Retic
آنزیم G6PD
تست های تیروئید (T4,TSH )
کامل وکشت ادرار
مواد احیاء کننده ادرار

درمان
نوزادان ترم و نزدیک به ترم ( وزن تولد بیشتر از 2500 گرم )


سن نوزاد بیلیروبین ( میلیکرم درصد)
فتوتراپی    تعویض خون
24  - 0 ساعت ویزیت فوری فوق تخصص نوزادان یا متخصص اطفال
48-25 ساعت 12≥ *(18) 20 ≥
72-49 ساعت 15 ≥ (20) 25 ≥
بعد از روز سوم 16  ≥ (20) 25 ≥

ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــ ــــــــــــــــــ
* اعداد داخل پرانتز درنوزادان پرخطر مانند: نوزاد دارای بیماری همولیتیک ( هموگلوبین پائین  ورتیکولوسیت بالا ) ،  
  عفونت ، هیپوگلیسمی ، هیپوترمی و ........ منظور شود.


نوزادان نارس ( وزن تولد کمتر از 2500 گرم )


B.WT
وزن تولد بیلیروبین ( میلیگرم درصد)
سالم بیمار
فتوتراپی تعویض خون فتوتراپی تعویض خون
1000< گرم 7-5 100/ وزن تولد 5-4 100/ وزن تولد
1500-1001 گرم 10-7 16-13 8-6 14-10
2000- 1501 گرم 12-10 18-16 10-8 16-14
2500- 2001 گرم 15-12 20- 18 12-10 18-16


نکات مهم
•    سطح بالاتر بیلیروبین در جدول برای نوزادان  SGA است.
•    کسر کردن بیلیروبین مستقیم در صورتی که بیشتر از 50% کل بیلروبین باشد.
•    در زردی ناشی ازشیرمادر، توصیه به شیردهی مکرر (12-8 بار در شبانه روز) وعدم استفاده ازآب ،آب قند، سرم قندی وشیرخشک .
•    تداوم تغذیه با شیرمادر درصورت فتوتراپی ................

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:٤٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۸/٢٧