یک‌ عفونت‌ وخیم‌ ویروسی‌ دستگاه‌ عصبی‌ مرکزی‌ که‌ در اثر هاری‌ (آب‌ ترسی‌) گاز گرفتگی‌ حیوانات‌ مبتلا به‌ انسان‌ منتقل‌ می‌شود.
علایم شایع
در 23% بیماران‌، علایم‌ ممکن‌ است‌ 3-1 ماه‌ پس‌ از گاز گرفتگی‌ حیوان‌ متبلا ظاهر گردد ولی‌ گاهی‌ این‌ مدت‌ تنها پنج‌ روز و گاهی‌ تا پنج‌ سال‌ به‌ طول‌ می‌انجامد. علایم‌ مراحل‌ اولیه‌ عبارتند از:
بی‌قراری‌ و تحریک‌پذیری‌
خستگی‌
تب‌ خفیف‌
سرفه‌
گلودرد
افزایش‌ بزاق‌ و اشک‌ علایم‌ مراحل‌ پیشرفته‌ (10-2 سال‌ بعد) عبارتند از:
انقباض‌ شدید عضلات‌ گلو که‌ بلع‌ را غیرممکن‌ می‌سازد.
پرفعالیتی‌ و رفتارهای‌ تهاجمی‌
گیجی‌
تب‌ بالا
ضربان‌ قلب‌ نامنظم‌
تنفس‌ نامنظم‌

علل

یک‌ نوع‌ ویروس‌ موجود در بزاق‌ حیوان‌ مبتلا از طریق‌ پوست‌ آسیب‌ دیده‌ یا غشای‌ مخاطی‌ وارد بدن‌ انسان‌ می‌شود. این‌ ویروس‌ از محل‌ گاز گرفتگی‌ پوستی‌ به‌ آهستگی‌ به‌ سمت‌ مغز مهاجرت‌ می‌کند.
حیواناتی‌ که‌ به‌ طور شایع‌ دچار این‌ ویروس‌ هستند عبارتند از: سگ‌ها (به‌ خصوص‌ سگ‌های‌ وحشی‌)، خفاش‌ها، روباه‌ها، گرگ‌ها و راکون‌ها. سایر حیوانات‌ نیز ممکن‌ است‌ مبتلا گردند بنابراین‌ پس‌ از هرگونه‌ گاز گرفتگی‌ با اداره‌ بهداشت‌ محلی‌ مشورت‌ نمایید.
عوامل افزایش دهنده خطر
مشاغل‌ یا فعالیت‌هایی‌ که‌ با تماس‌ با حیوانات‌ وحشی‌ سروکار دارند (نظیر غارنوردان‌، شکارچیان‌، کشاورزان‌ یا کارکنان‌ پرورشگاه‌های‌ گله‌، جنگل‌بانان‌، برخی‌ کارکنان‌ آزمایشگاه‌، دامپزشکان‌)
پیشگیری
واکسیناسیون‌ سگ‌ها و گربه‌های‌ خانگی‌ بر ضد هاری‌ در صورت‌ برخورد با حیوانات‌ ولگرد وجود آنها را به‌ همسایگان‌ اطلاع‌ داده‌ و به‌ کودکان‌ خوب‌ بیاموزید تا از آنها دوری‌ کنید.
چنانچه‌ شغل‌ شما در ارتباط‌ با حیوانات‌ است‌ نسبت‌ به‌ واکسیناسیون‌ ضد هاری‌ اقدام‌ نمایید.
واکسیناسیون‌ ضد کزاز را سر موعد انجام‌ دهید.
از حیوانات‌ وحشی‌ دوری‌ کنید.
عواقب مورد انتظار
هاری‌ با درمان‌ زودرس‌ پس‌ از گاز گرفتگی‌ حیوانات‌ قابل‌ پیشگیری‌ است‌.
عوارض احتمالی
پس‌ از بروز علایم‌، زنده‌ ماندن‌ بیمار نامحتمل‌ است‌.
درمان

بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممکن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌های‌ خون‌ و اندازه‌گیری‌ مایع‌ و الکترولیت‌ها، برای‌ آسیب‌شناختی‌ بافت‌های‌ حیوان‌ مظنون‌ به‌ بیماری‌، و مشاهده‌ رفتار حیوان‌ مظنون‌ توسط‌ خود بیمار باشد. مشخص‌ نمایید که‌ آیا حیوان‌ مظنون‌، تحریک‌پذیر و دارای‌ رفتار تهاجمی‌ بوده‌ است‌ یا خیر. احتمال‌ مبتلا بودن‌ حیوانات‌ دارای‌ رفتار تهاجمی‌ بیشتر است‌.
درمان‌ بسته‌ به‌ نوع‌ تماس‌ با بیماری‌ (از طریق‌ گازگرفتگی‌ یا غیر گازگرفتگی‌)، احتمال‌ وجود هاری‌ در گونه‌ جانور مظنون‌، شرایطی‌ که‌ گاز گرفتگی‌ در آن‌ رخ‌ داده‌ است‌ و وضعیت‌ واکسیناسیون‌ حیوان‌ تعیین‌ می‌شود.
جراحی‌ به‌ منظور تمیز کردن‌ و ترمیم‌ زخم‌ ناحیه‌ گاز گرفتگی‌ گاهی‌ لازم‌ می‌شود.
در صورت‌ بروز علایم‌، بستری‌ در بیمارستان‌ ضروری‌ است‌.
ناحیه‌ گاز گرفتگی‌ را به‌ مدت‌ 10 دقیقه‌ با آب‌ و صابون‌ شستشو دهید تا بزاق‌ حیوان‌ به‌ کلی‌ پاک‌ گردد.
با یک‌ پانسمان‌ تمیز زخم‌ را بپوشانید.
جهت‌ مشاوره‌ با پزشک‌ یا اورژانس‌ محلی‌ تماس‌ بگیرید.
با مرکز محلی‌ کنترل‌ حیوانات‌ تماس‌ بگیرید تا در صورت‌ امکان‌ حیوان‌ مظنون‌ را به‌ دام‌ بیندازند.
اگر حیوان‌ کشته‌ شد، سر آن‌ را تا هنگامی‌ که‌ بررسی‌ آسیب‌شناختی‌ آن‌ میسر گردد در یخچال‌ یا فریزر نگه‌ دارید. اصولاً ترس‌ به‌ خود راه‌ ندهید. با توجه‌ به‌ دوره‌ نهفتگی‌ طولانی‌ این‌ بیماری‌ فرصت‌ کافی‌ برای‌ تشخیص‌ و درمان‌ وجود دارد.
داروها
تزریق‌ ایمونوگلوبولین‌ [ پادتن‌ ] ضد هاری‌
تزریق‌ واکسن‌ مخصوص‌ هاری‌ در صورتی‌ که‌ حیوان‌ مظنون‌، مبتلا به‌ هاری‌ شناخته‌ شد.
واکسن‌ یادآور کزاز دیگر مانند گذشته‌ نیازی‌ به‌ تزریقات‌ دردناک‌ در ناحیه‌ شکم‌ نیست‌.
فعالیت
محدودیتی‌ وجود ندارد مگر این‌ که‌ علایم‌ بروز کنند. در صورت‌ بروز علایم‌ استراحت‌ در بستر بیمارستان‌ ضروری‌ است‌.
رژیم غذایی
در طی‌ درمان‌ سرپایی‌ قبل‌ از بروز علایم‌ رژیم‌ خاصی‌ نیاز نیست‌. در طی‌ بستری‌ در بیمارستان‌ به‌ دلیل‌ بروز علایم‌، فعالیت‌ و مواد مغذی‌ به‌ صورت‌ وریدی‌ باید تجویز گردند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/۱/٢۸