اختلال ریاضی

در این گروه کودکان نقص جدی در یادگیری مهارت های ریاضی از شناخت اعداد گرفته تا عملیات ریاضی و مسائل مربوط به ادراک فضایی و حل مسئله دارند . معمولا این مشکل به حدی است که در تحصیل و زندگی روز مره مرتبط با مهارت های ریاضی ایجاد اختلال کرده است ومعمولا ربطی به مشکلات حسی ( بینایی و شنوایی ) و امکانات آموزشی ندارد.

دراینجا برخلاف دیدگاه نادرست عامه مردم که به عدم استعداد فرد در درس ریاضی تکیه دارد ؛ علت واقعی نقص در یادگیری مهارت های مربوط به ریاضی می باشد که با نامهای دیس کالکولی یا اختلال در محاسبه مشخص می شوند . در اینجا نیز ممکن است یک یا تعدادی از مهارت های مختلف به شرح زیر دچار اشکال شوند .

 1-     مهارتها ی زبانی : نقص در درک یا نام گزاری اصطلاحات ریاضی ( عملیات) ، مفاهیم و رمز گشایی یا حل مسائل نوشته شده با نمادهای ریاضی .

 2-     مهارت های ادراکی : مثل باز شناسی یا خواندن نمادهای عددی یا علائم حسابی و گروه بندی اشیا ء .

 3-     مهارتهای توجه : مثل رونویسی درست از اعداد و اشکال ، به یا د سپردن عددی که به ستون بعد اضافه می شود و رعایت علائم ریاضی .

 

4-     مهارتهای ریاضی : مثل پیروی از توالی مراحل ریاضی ، شمارش اشیا ء و یادگیری جدول ضرب . نکته قابل توجه آنکه گاهی در این گروه نقص در مهارت های پایه ای تر مانند در ک مفاهیم متضاد مانند( سبک و سنگین ، بسته و باز ، پر و خالی ، چپ و راست ؛ دور و نزدیک ، درک ارزش پول ، درک زمان ( گفتن ساعت ) و یا فتن جهت ها ی مختلف ) نیز دیده می شود که اهمیت آن نباید از نظر دور ماند .

 

ملاک های تشخیصی اختلال در ریاضیات

الف : توانایی ریاضی که به کمک آزمون های استاندارد شده فردی اندازه شده است ، با توجه به سن تقویمی و هوش اندازه گیری شده و تحصیلات متناسب با سن فرد به میزان قابل ملاحظه ای پایین تر از حد انتظار است .

 

ب: اختلال در ملاک الف در پیشرفت تحصیلی یا فعالیت های زندگی روزمره که مستلزم توانایی ریاضی است به طور چشم گیری تاثیر می گذارد .

 

ج: اگر یک نقیصه حسی وجود داشته باشد مشکلات در توانایی ریاضی معمولا برمشکلات همراه با نقیصه اضافه می شود.

تذکر کدگذاری: اگر یک حالت طبی عمومی (مثلاً نورولوژیکی) یا نقص حسی وجود داشته باشد، آن را روی محور سه کدگذاری کنید.

 

   علایم اختلال ریاضی

اختلال ریاضی معمولا با علائمی ظاهر می شود که شناخت دقیق آنها به تشخیص درست کمک زیادی خواهد کرد . در ذیل این علائم را با مثالهایی برای درک بهتر خواهیم آورد .

در اینجا عدم توانایی درک صحیح ازمفهوم عدد به راحتی به چشم می خورد که خود ممکن است عامل ایجاد کننده مشکلات بیانی یا مشکلات دیداری و نوشتاری در فرد باشد .

 

مشکلات مربوط به اعداد

-شمارش طوطی وار : کودک در شمارش اعداد مشکل دارد و شامل رعایت توالی اعداد ، ویا خود شمارش می شود.

 

- مفهوم عدد : مثلا کودک مفهوم عدد 3 را نمی داند یعنی نمی تواند 3 مهره را جدا کند .

 -         ارزش عدد : کودک نمی داند 3 از 2 بزرگتر است و بر عکس .

 

-خواندن عدد : ممکن است در خواندن اعدادویا خواندن اعداد شبیه به هم اشتباه کند مثلا 2و 3 ، 4و6 یا جهت خواندن را رعایت نمی کند مثلا 12 را 21 می خواند . ( در موارد شدید حتی قادر به خواندن عدد نیست )

مشکلات نوشتن :

-         کپی عدد : هنگام رونویسی عدد مشکل دارد .البته این  موضوع ارتباط مستقیمی با اختلال در نوشتن دارد .

 -         نوشتن عدد : نوشتن عدد نیاز به استفاده از حافظه دارد . بنابراین گاهی کودک شکل عدد را فراموش می کند و یا اعداد شبیه به هم را اشتباه می نویسد . مثلا 3 را 2 می نویسد ( مربوط به توجه ) یا شکل عدد را نمی داند یعنی 3 را 5 می نویسد . گاهی  مشکل مربوط به جهت یابی است  و عدد را وارونه می نویسد مثلا 3 را ـــــــ  یا 27 را 72 می نویسد . 

عملیات ریاضی

- علامتها را نمی شناسد : کودک نمی داند + یعنی جمع بنابراین ممکن است اشتباه کند یعنی    1=2+3

 - مفهوم عملیات را نمی داند : کودک مفهوم جمع یعنی اضافه شدن ، منها یعنی کم شدن را نمی داند .

 

-  اشکال در نحوه عملیات : گاهی کودک هنوز از انگشتان برای عملیات استفاده می کند ، این موضوع در سطوح بالاتر مانند جمعهای اعداد دورقمی و... مشکلات بیشتری را ایجاد می کند .

 

-  اشکال در درک ارزش مکانی : کودک یکان و دهگان و در نتیجه انتقال عدد به ستون بعدی را نمی داند ویا در زیر هم نویسی اعداد مشکل دارد  مثلا

                      3 2                                    6 2

                      7 1  +                                   2 +

                     0 1 3                                   6 4   

این مشکل در ضرب اعداد بیشتر نمود پیدا می کند .

 

-         حل مساله : گاهی کودک علیرغم اینکه عملیات ریاضی بلد است ، در درک مسایل ریاضی مشکل دارد و نمی تواند روابط بین اجزای مساله را درک کند.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱۱:٥٤ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱۱/٩